สมาชิกเข้าระบบ
ยูสเซอร์เนม :
รหัสผ่าน :
 

ลืมรหัสผ่าน  |   สมาชิกใหม่


ปฏิทินกิจกรรมพิเศษ
November 2017
S M T W T F S
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
             
สมาชิกจดหมายข่าว
สมัคร ยกเลิก
บทความธรรมมะ
อานิสงส์ในการสร้างวิหารทาน

วิหารตามความหมายในทางพุทธศาสนามีหลายความหมาย เช่น หมายถึงที่พักอาศัยในป่ากระท่อม ที่อยู่อาศัย ที่พัก กุฏิ (สำหรับพระภิกษุ)  สถานที่ประชุมของภิกษุ  ตึกใหญ่สำหรับภิกษุทั้งหลายอยู่อาศัย วัด วิหาร ฯลฯ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.. ๒๕๒๕ ให้

ความหมายว่า วิหาร.  วัด,  ที่อยู่ของพระสงฆ์; ที่ประดิษฐานพระพุทธรูป,  คู่กับโบสถ์. 

(ป. วิหาร).  ปัจจุบันนี้ วิหารเปลี่ยนเป็นสถานที่กลาง เป็นที่ประดิษฐาน  พระพุทธรูป การมีพระพุทธรูปไว้ในวิหารก็เพื่อหมายเอาว่าพระพุทธเจ้ายังคงเสด็จอยู่ ไม่ใช่เรือนพักอาศัย หรือ ที่อยู่ตามความหมายเดิม แต่ก็ยังพบว่าพระภิกษุบางรูปยังคงอาศัยอยู่ในวิหารเช่นเดียวกันกับสมัยพุทธกาล แต่มีไม่มากนัก

                ในสมัยพุทธกาลเข้าใจว่าเวลาที่พระสงฆ์จาริกไปนั้น คงจะพักตามสถานที่ต่างๆ ที่เป็นของฆราวาสบ้าง ตามโคนต้นไม้บ้าง ตามป่าบ้าง เพราะพระศาสดายังไม่ทรงอนุญาต ครั้งที่พระพุทธเจ้าเสด็จกรุงราชคฤห์เป็นครั้งแรก พระเจ้าพิมพิสารทรงถวายเวฬุวนารามเป็นที่ประทับพร้อมเหล่าภิกษุ เข้าใจว่าน่าจะเป็นสวนหลวงที่ภายในสวนมีโรงเรือนศาลาที่พักเดิมอยู่แล้ว เช้าวันหนึ่งราชคหกเศรษฐีเข้าไปสู่อุทยานแต่เช้าเห็นเหล่าภิกษุนั้นอาศัยอยู่มีอาการอันน่าเลื่อมใส ท่านเศรษฐีถามเหล่าภิกษุนั้นว่าถ้าจะสร้างวิหารกุฏิถวายจะรับไว้ได้หรือไม่ ภิกษุเหล่านั้นตอบว่าพระพุทธเจ้ายังไม่ทรงอนุญาต ท่านเศรษฐีจึงขอเหล่าภิกษุให้ทูลพระพุทธเจ้าว่าพระองค์จะทรงอนุญาตหรือไม่ พระพุทธเจ้าทรงทราบเหตุแล้วกล่าวอนุญาตเสนาสนะ คือที่นอนที่พำนัก ๕ ชนิด ได้แก่ วิหาร ๑ (กุฏิมีหลังคา มีชายคาสองข้าง) อัฆฒโยค ๑ (โรงเรืองหรือร้านที่มุงซีกเดียว อีกด้านหนึ่งเปิดโปร่ง) ปราสาท ๑ (เรือนยอดหรือกุฎาคาร) หัมมียะ ๑ (เรือนแบบหนึ่ง หลังคาตัด) และคูหา (ถ้ำแห่งภูเขา) ท่านเศรษฐีสร้างวิหารเสร็จในวันเดียว ๖๐ หลังแล้วเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้า กราบทูลพระพุทธเจ้าว่าควรจะปฏิบัติอย่างไร พระองค์ตรัสแนะว่า ให้ตั้งอุทิศไว้เพื่อจาตุททิสงฆ์ คืออุทิศให้แก่ภิกษุอันมาถึงแล้วหรือยังมาไม่ถึงจากทิศทั้ง ๔ พระพุทธเจ้าทรงอนุโมทนาทานนั้นว่า การถวายวิหารก็เพื่อเป็นที่สำหรับภิกษุเพื่อเป็นที่เร้น เพื่อความสำราญ เพื่อบำเพ็ญสมถวิปัสสนา ยังประโยชน์แก่พระศาสนา เหตุนั้นบัณฑิตผู้เห็นประโยชน์ตนพึงสร้างวิหารถวายแล้วนิมนต์ท่านผู้พหูสูตให้พำนักอยู่ พึงถวายข้าวน้ำ เครื่องนุ่งห่ม เสนาสนะแก่ท่านด้วยจิตใจเลื่อมใสศรัทธา ท่านพหูสูตรเหล่านั้นย่อมแสดงธรรมอันเป็นเครื่องบำบัดทุกข์แก่ผู้ถวายทานนั้น เมื่อรู้ธรรมแล้วจักยังผลให้ผู้ถวายทานนั้นเป็นผู้หาอาสวะ (กิเลสที่นองเนื่องอยู่ในสันดาน) มิได้  พึงสำเร็จปรินิพพานในโลกนี้     

ความรุ่งเรืองของศาสนาพุทธในล้านนา ในสมัยพระยามังราย (..๑๘๓๙–๑๘๖๐) พระองค์ได้ให้เมืองหริภุญไชยเป็นศูนย์กลางทางศาสนาของอาณาจักร ต่อมาในสมัยพระเจ้ากือนา (..๑๙๑๐–๑๙๓๑) ในปี พ..  ๑๙๑๒ พระองค์ได้อาราธนาพระสุมนเถระจากสุโขทัยให้เข้ามาเผยแผ่พุทธศาสนานิกายลังกาวงศ์ ทรงสร้างวัดบุปผารามหรือวัดสวนดอกถวาย เรียกในสมัยนั้นว่า นิกายวัดสวนดอก หรือนิกายรามัญ ความรุ่งเรืองของพระศาสนาในสมัยพระเจ้ากือนานั้น ได้เกิดคณะสงฆ์ในอาณาจักรล้านนาขึ้น ๓ นิกาย คือ นิกายเดิมที่รับมาจากหริภุญไชย นิกายลังกาวงศ์ที่สุโขทัยรับมาจากมอญ เรียกว่า นิกายรามัญวงศ์ และนิกายสีหล หรือนิกายลังกาวงศ์ใหม่ มีศูนย์กลางอยู่ที่วัดป่าแดงเรียกว่าคณะวัดป่าแดง

เนื่องมาจากความเจริญของศาสนาในอาณาจักรล้านนานี้เองส่งผลให้ศาสนิกชนนิยมที่จะบำรุงพระศาสนาด้วยการสร้างศาสนวัตถุ มีวัดใหม่ ๆ เกิดขึ้นในอาณาจักรล้านนาเป็นจำนวนมาก เป็นทั้งที่สร้างโดยกษัตริย์ เจ้าเมือง และชาวบ้านทั่วไป การก่อสร้างศาสนวัตถุไว้เป็นจำนวนมากนี้จะต้องใช้ทั้งกำลังคนและกำลังทรัพย์เป็นจำนวนมาก จึงสะท้อนให้เห็นถึงความเลื่อมใส ปสาทะศรัทธาในพระศาสนา ความเชื่อในเรื่องผลอานิสงส์ผลบุญของการสร้างพระวิหารของผู้อุทิศสร้างพระวิหารถวายเป็นทานในอาณาจักรล้านนาได้เป็นอย่างดี

อานิสงส์ของการสร้างวิหารเนื้อความในมิลินทปัญหา ตอนอนิเกตานาลยกรณปัญหา ความว่า พระเจ้ามิลินท์ตรัสถามปัญหาซึ่งพระนาคเสนเกี่ยวกับการพักอาศัยของพระภิกษุในวิหารว่า บรรพชิตควรเป็นเพศที่หาที่อยู่มิได้ ไม่ควรอยู่เป็นหลักแหล่ง หาอาลัยที่อาศัยมิได้ พระนาคเสนถวายวิสัชนาว่า สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้ามี  พุทธฎีกาโปรดว่า พระองค์มิได้ทรงห้ามในเรื่องที่อยู่อาศัยของภิกษุ แต่ทรงห้ามไม่ให้ภิกษุติดในที่อยู่อาศัย เมื่อพำนักอยู่ชั่วคราวแล้วให้เที่ยวจาริกไป คือ สมควรแก่สมณะ เป็นสมณะสารูป ชอบแก่สมณะ ควรแก่สมณะ เป็นอารมณ์แก่สมณะ และเป็นที่ปรารถนาแก่สมณะ การที่ทายกได้สร้างวิหารที่พำนักอาศัยแก่ภิกษุ เป็นที่สรรเสริญ ยินยอมแก่สมเด็จพระพุทธเจ้าแต่ก่อนมา อานิสงส์ของผู้สร้างวิหารถวาย ย่อมส่งผลให้ผู้ถวายอาจสำเร็จ           พระนิพพาน พ้นจากทุกข์ ๔ คือ ชาติทุกข์ ชราทุกข์ พยาธิทุกข์ และมรณะทุกข์ อานิสงส์อีกประการหนึ่งของการสร้างวิหารถวายย่อมทำให้ภิกษุที่เที่ยวจาริกไป ทำให้ผู้มีศรัทธาพบได้ด้วยยากนั้น เมื่อสร้างที่พำนักอาศัยถวายแก่พระภิกษุให้เป็นที่พำนักอาศัยแล้ว ผู้มีจิตศรัทธาปสาทะย่อมไปพบเพื่อทำบุญให้ทานได้โดยง่าย นี้เป็นอานิสงส์ของการสร้างวิหารถวาย

ชัปนะ  ปิ่นเงิน  ผู้เขียน

ที่มา: วารสารเชียงใหม่ปริทัศน์ปีที่ 6 ฉบับที่58 มกราคม 2548




 
เข้าดู(9528)


บทความธรรมมะมาใหม่ล่าสุด
A00113 10:3:2556 -  10 รูปแบบสำหรับชีวิตการครองเรือน (2748)
A00060 20:8:2554 -  อานิสงส์การบวชในพุทธศาสนา...โดยหลวงพ่อฤาษีลิงดำ (7905)
A00059 20:8:2554 -  อานิสงส์ของการสวดมนต์ (6929)
A00058 20:8:2554 -  อานิสงส์การถวายที่ดินเพื่อพระพุทธศาสนา (12770)
A00057 20:8:2554 -  อานิสงส์ในการสร้างวิหารทาน (9528)
A00056 20:8:2554 -  อานิสงส์การถวายสังฆทาน (12567)
A00055 20:8:2554 -  พุทธวจน (4532)
A00054 20:8:2554 -  อานิสงส์การทอดกฐินและการทอดผ้าป่า (5081)
A00051 19:8:2554 -  คุณของบิดา-มารดา คือ พระอรหันต์ของ บุตร (12690)
A00048 8:7:2554 -  ทิฐิมานะคือความล่มสลายของชีวิต (5406)
ดูทั้งหมด>>